Ruimte voor werk 24 september 2021

Verstedelijkings-strategie MRA vraagt om meer concrete oplossingen

Eind 2021 wordt de verstedelijkingsstrategie van de Metropool Regio Amsterdam vastgesteld. Een belangrijk stuk waarin ruimtelijke keuzes worden gemaakt op regionale schaal. Het is goed dat deze strategie wordt ontwikkeld, ruimteproblemen kun je immers alleen op regionaal niveau oplossen. ORAM kijkt in het bijzonder naar de ruimte voor werk en bedrijvigheid in de regio. Die staat inmiddels permanent onder druk. Drie vragen over de verstedelijkingsstrategie aan ORAM-directeur Kees Noorman.

Is de MRA op koers als het gaat om de ruimtelijke inrichting?
“In de planvorming moet je rekening houden met o.a. ruimte voor wonen, werken, recreëren, energie en het sanitair pakket (zoals afvalverwerking, logistiek en stadsdistributie). We zien dat stedenbouwkundigen en planologen nu veel aandacht hebben voor de woonfunctie. Maar als we allemaal willen wonen èn werken in de MRA, dan moet je wel zorgen voor voldoende werklocaties. En dan bedoel ik niet alleen thuiswerkplekken en kantoortuinen maar ook ruimte voor productieve bedrijvigheid, haven en maakindustrie. We maken ons zorgen dat er te weinig samenwerking is in de regio en misschien ook wel te weinig moed om daar samen over te praten en tot oplossingen te komen. Hopelijk zorgt deze verstedelijkingsstrategie voor doorbraken daarin.”

Hoe kijk jij aan tegen het aandeel werk en bedrijvigheid in de verstedelijkingsstrategie?
“De concept verstedelijkingsstrategie constateert terecht dat er voor bedrijventerreinen mogelijk extra ruimte benodigd is, onder andere voor de energietransitie en de circulaire economie. Bovendien wordt de goede vraag gesteld of we bereid zijn om additionele ruimte te reserveren, deels op bestaande haven-, industrie en bedrijventerreinen of deels daarbuiten. We zien dat alleen al in Amsterdam, met alle plannen voor woningbouw en transformatie, een oplopend tekort aan bedrijfsruimte ontstaat van minimaal 150 hectare in de stad, bovenop de uitbreidingsbehoefte van minimaal 150 hectare die bedrijven nu al hebben. De oplossing hiervoor wordt gezocht in de regio. Maar ook in de andere gemeenten in de regio zien we dat er nog te weinig ruimte wordt gemaakt, mede weer door woningbouwplannen. Dit nijpende tekort aan ruimte voor bedrijvigheid vraagt dan om concrete oplossingen in de verstedelijkingsstrategie. Wat ORAM betreft zijn er daarbij geen heilige huisjes.”

Wat is de visie van ORAM als het gaat om ruimtelijke planvorming in de MRA?
“Het gemak waarmee over de verplaatsing van bedrijven wordt gesproken verbaast ons. Het wordt met alle plannen steeds duidelijker dat men wil dat bedrijven plaats maken voor woningen. Maar het wordt vervolgens volstrekt onduidelijk waar bedrijven dan heen moeten. We kunnen beter eerst bedrijven verplaatsen en dan pas bouwplannen bedenken. Planvorming duurt zo’n 20 tot 30 jaar. Met die wetenschap hadden we niet vandaag, maar gisteren al moeten beginnen om te kijken hoe je de ruimte wilt inrichten. Ruimteplanning is dus cruciaal om plannen in de toekomst mogelijk te maken. En zoeken naar nieuwe combinaties: waarom praten we altijd over de combinatie wonen en werken en nauwelijks over de combinatie werken met natuur? Want dat kan natuurlijk ook. Alleen via een integrale, gezamenlijke aanpak zoals voorgenomen in de verstedelijkingsstrategie zal het ons lukken die opgaven het hoofd te bieden! We willen als ORAM actief participeren door de druk op de ruimte samen op te lossen.”

Achtergrond Verstedelijkingsstrategie
Met de Verstedelijkingsstrategie bepalen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en het Rijk samen de koers voor de ontwikkeling van de MRA op de middellange (2030) en lange termijn (2050). De strategie brengt keuzes op verschillende gebieden bij elkaar: van wonen, werken, mobiliteit en leefkwaliteit tot landschap, energie, (drink)water, klimaatadaptatie en ecologie. Bovendien integreert de strategie het beleid van de afzonderlijke gemeenten, de provincies, de waterschappen en het Rijk met eerder gemaakte afspraken. De definitieve Verstedelijkingsstrategie wordt bij het Bestuurlijk Overleg MIRT in november 2021 vastgesteld met daaraan gekoppeld een set aan afspraken tussen Rijk en regio.