go to top

Column: Aandeel in Amsterdam

"In 1602 gaf de VOC de eerste verhandelbare aandelen uit. En daarmee ontstond de eerste effectenbeurs ter wereld."
Rein Aarts, adjunct-directeur

Onlangs was ik bij ons Gouden Eeuw College over de Eerste Gouden Eeuw met Prof. Dr. Herman Pleij. Hij vertelde over de uitvinding van ‘het aandeel’. Dit alom aanwezige beleggingsproduct is namelijk van oer-Hollandse makelij. In 1602 gaf de VOC de eerste verhandelbare aandelen uit. En daarmee ontstond de eerste effectenbeurs ter wereld. Geen nieuws zult u zeggen, maar wat me verbaasde was dat dat eerste aandeel echt een volksaandeel was. Touwslager Teun bleek er ook gewoon een te hebben. Door het aandeel deelbaar te maken kon ook ‘de gewone man’ meedelen in de voorspoed van de VOC. Benefits for all!

Het aandeel speelde een essentiële rol in de ontwikkeling van het kapitalisme, de wereldhandel en de globalisering. Het bracht ons groei, welvaart en welzijn (maar ook uitbuiting, uitputting van grondstoffen en welvaartsziekten). Inmiddels zijn we beland in een webbased economy waarin de regie over steeds meer markten (uitgeverij, mode, reizen, mobiliteit, data) wordt overgenomen door een beperkt aantal partijen (Amazon, Spotify, Zalando, Booking, Airbnb, Uber, Google). Een economie die de traditionele regionale economieën verdringt. Van Benefits for All naar Winner takes All.

Rein ResizedZijn we als Amsterdam bezig onze ziel aan de duivel te verkopen? Een ontwikkeling die niet is te keren? Misschien wordt het tijd het aandeel opnieuw uit te vinden en daarbij terug te keren naar de oorspronkelijke kern. Hoe mooi zou het zijn om elke Amsterdammer weer een aandeel in de stad te geven. Hem mede-eigenaar te maken en hem mee te laten delen in het succes van onze Derde Gouden Eeuw. Een heerlijke gedachte zo op de eerste dag van de zomer!
Rein Aarts

PS. Op 28 juni organiseert ORAM het Tweede Gouden Eeuw College over de periode tussen ruwweg 1880 en 1928.
We zijn te gast bij Heineken. Een treffende locatie, want de opkomst van multinational Heineken als wereldmerk is
nauw verbonden met deze Tweede Gouden Eeuw. Professor Remieg Aerts zal er een boeiend college over geven.
Ik ben benieuwd of het net zo’n klapper wordt als het college van Professor Pleij over de eerste Gouden Eeuw.