go to top

Interview Carolien Gehrels (Arcadis) over de toekomst van Amsterdam

‘Nu investeren, anders hebben we over 10 jaar spijt’ 

2 september 2017
De stad groeit en bloeit, maar wat is nodig om de groei vast te houden zonder dat de kwaliteit van leven eronder lijdt?

In acht interviews geven ondernemers hun visie. Deel 1: Arcadisdirecteur Carolien Gehrels.

GehrelsHet economische succes van de laatste jaren is Amsterdam niet overkomen. Integendeel, Carolien Gehrels heeft als PvdA-wethouder van Cultuur en Economie acht jaar lang hard gewerkt aan de voorspoed die de stad nu beleeft. De resolute Gehrels (49), tegenwoordig directeur grote steden bij internationaal ingenieursbureau Arcadis, moet dan ook niets hebben van het in de Stopera gangbare idee dat de overweldigde populariteit van de stad als een verrassing is gekomen. “Absoluut niet. We hebben een miljard euro geïnvesteerd in dertig cultuurgebouwen, om maar iets te noemen. Heel bewust, in kwaliteit, zodat we er kwaliteit voor terug zouden krijgen. Dat is gelukt, en dat was dus de bedoeling. Dat mensen nu naar al die mooie kunst komen kijken is geen toeval.” 

Dat er nu een adempauze kan worden ingelast om de bijkomende drukte in goede banen te leiden, is een misvatting, want krimp en stagnatie liggen volgens Gehrels op de loer. “Als we nu niet fors investeren hebben we over tien jaar spijt. Want denk maar niet dat het ooit rustiger gaat worden.”

Bij Arcadis is Gehrels het olievrouwtje tussen de knappe koppen van ’s lands grootste ingenieursbureau en de grote klanten van het bedrijf, zoals (hoofd)steden, provincies en regio’s. Vergeleken met China doet de Randstad het prima, vindt ze. “Het groeit daar allemaal veel harder, maar hier hebben we veel kwaliteit. Een prettig leven, mooie steden, goede voorzieningen. Daarmee houden we ons prima staande. Niet alleen wij hier, maar alle vier de grote steden, die vergeleken met de rest van de wereld eigenlijk één regio zijn. De twee zeearmen van Sjanghai liggen ongeveer net zo ver uit elkaar als Amsterdam en Rotterdam. Met die nieuwe trein liggen we nog maar 38 minuten uit elkaar, zie dat toch niet meer als twee aparte werelden.”

Goed punt. In Rotterdam wordt gebouwd en geïnvesteerd maar Amsterdam práát vooral veel over nieuwe infrastructuur. Hoe komt dat?
“Dat ben ik niet met je eens. We hebben de grote stations hier enorm opgeknapt, kijk naar de kathedraal (halte Noord/Zuidlijn, red.) die onder het Centraal Station is verrezen. En wat dacht je van de IJoevers, waar Eye nu staat? En straks het Pontsteigergebouw? Beide steden doen het goed, maar we moeten blijven investeren.”

We hebben miljarden in de NZ-lijn geïnvesteerd en dat hebben we geweten. Het is toch niet gek dat we nu pas op de plaats maken?
“Als we nu niet investeren hebben we over tien jaar spijt. Naast wonen en de druktediscussie is dit een mooi onderwerp voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. Het wordt tijd voor nieuwe investeringen in het ov. Bouw die Oost/Westlijn, waarmee je van de Sloterplas in één keer een topgebied maakt. Maak de ringlijn af, en verleng de metro naar Schiphol. Juist nu de Noord/Zuidlijn bijna klaar is moeten we door. We hebben nu de kennis, de spullen, de mensen. Meteen doorbouwen dus. Ik bedoel trouwens niet dat we één van die investeringen moeten doen, het is en-en-en, allemaal dus.”

Waarom die haast?
“Omdat we nu in hoogconjunctuur zitten. Er is veel geld beschikbaar, we kunnen het makkelijk betalen. Overweeg ook om bedrijven te laten participeren in die projecten. Ik denk dat Schiphol, waar de gemeente een belang in heeft, best interesse zou hebben om te participeren in het verlengen van de metrolijn naar de luchthaven. Amsterdam heeft een enorme verdiencapaciteit. En blijf ook flink verdichten qua woningbouw, want een wijk als De Pijp laat zien dat mensen niet per se op zoek zijn naar veel ruimte, maar naar kwaliteit.”

Waarom moet de stad blijven groeien? Dat trekt toch allemaal nieuwe drukte aan waar Amsterdammers genoeg van hebben?
“Omdat we alleen door te groeien mee kunnen doen met de globalisering. En als we daarvan afzien, liggen vergrijzing en stagnatie op de loer, zoals in Japan. Dan worden we een stad van het verleden waar mensen wegtrekken, waar geen nieuwe ideeën ontstaan en waar geen werk meer is. Maar verdienpotentie be­tekent dus niet dat een biertje op het terras uiteindelijk 5 euro moet worden. Dan ontstaat niet de mix die je nodig hebt.” 
“Kijk hier dan (café Waterkant, red.) om je heen, je ziet studenten, buurtbewoners en een paar toeristen. Eerlijk verdelen is ook dat iedereen in de stad op het terras in het centrum wat kan drinken.”

Maar Amsterdam staat nu toch goed op de kaart, juist omdat we die mix al hebben?
“Ja, maar dat is dus niet vanzelfsprekend en daar moet je aan blijven werken, zoals we er acht jaar geleden ook fulltime mee bezig waren. Want naast die wereldwijde schaalvergroting, de globalisering, vindt er op economisch niveau ook schaalverkleining plaats. Shell heeft nog maar drie grote laboratoria, in Boston, Bangalore en Amsterdam, en niet meer in elke regio waar ze actief zijn. Geloof me, wij willen in dat rijtje staan.”

Bedrijventerreinen zoals de haven moeten steeds meer wijken voor woningbouw. Zit het bedrijfsleven in de verdrukking?
“Dat gevoel heb ik niet. Die bedrijven in de haven weten echt wel dat kolen en olie over twintig jaar lang niet zo belangrijk meer zijn. Duitsland heeft die kolen nu nog nodig omdat ze daar midden in een energietransitie zitten van kernenergie naar duurzame elektriciteit. Maar als dat voor elkaar is, kunnen wij die ruimte echt wel anders gebruiken. Ook met grote bedrijven als Cargill is een convenant gesloten waarin de verplaatsing van die vestigingen aan de orde komt, over een jaar of tien. En bedenk dat dat ook Rotterdam sterk staat met kolen en benzine, waarom willen we daarmee concurreren?”

“Laten we die ruimte anders gebruiken. Het Havenbedrijf is geen tegenstander van die verandering, laat het dit gebied mee ontwikkelen tot een woonwijk. We moeten door, want in Berlijn komen elf woontorens op de Alexanderplatz, Parijs heeft 25 locaties binnen de péri­phérique aangewezen waar verdicht moet worden. Bedrijven willen kwaliteit voor hun werknemers, anders verhuizen ze naar een andere stad.”

Bouwt Amsterdam met 5000 woningen per jaar momenteel dan niet genoeg?
“Het is echt niet genoeg. Daag bedrijven uit om écht te verdichten, bijvoorbeeld door bovenop het spoor te gaan bouwen tussen Amstel en Muiderpoort. Als Amsterdam heel duidelijk zegt wat het wil en de ruimte beschikbaar stelt, krijgen we veel meer woningen. Ook met betaalbare huren die dertig jaar lang worden vastgezet. Ik zou daarom één wethouder voor Economie en Ruimtelijke Ordening aanstellen. In aanbestedingen kun je veel meer eisen stellen.”

Centrumbewoners voelen de druk op hun buurt toenemen. Dan kun je toch niet aankomen met de boodschap dat de stad moet groeien?
“Een druk terras vinden mensen niet erg, integendeel, kijk maar om je heen. Die bewoners zijn ontdaan door het feit dat ze de bezoekers op dat terras niet meer kennen. Het gaat erom dat je eigen omgeving herkenbaar en betaalbaar blijft, dat mensen die je nodig hebt, zoals agenten of leraren, in de buurt kunnen blijven en dat bezoekers zich gedragen. Ik weet zeker dat elke Amsterdammer het de rest van de ­wereld gunt om hier een dag of wat rond te lopen, maar niet in een nonnenpak of met een stel konijnenoren op je kop!”

Budgettoeristen eruit, dus?
“Ik ben het er ook niet mee eens om dan maar het aantal budgetvluchten naar de stad af te knijpen. Vrijheid is de kernwaarde van Amsterdam, iedereen is hier welkom. Maar stimuleer mensen wel zich normaal te gedragen. Dat kan ook. Vijf jaar geleden was Ajax niet meer mogelijk op het Museumplein. Maar de vertoning van de Europa Leaguefinale deze zomer verliep uitstekend. Dat is het bewijs dat gedrag beïnvloedbaar is.”
Bron: Parool

 

Ondernemers op weg naar de Blauwdruk voor de Derde Gouden Eeuw van Amsterdam
ORAM, de grootste ondernemersorganisatie van Amsterdam, bestaat 100 jaar. Het Parool peilt in samenwerking met ORAM de visie van ondernemers op de toekomst van Amsterdam. De interviews staan elke woensdag en ­zaterdag in de krant. 

Mis het niet en vier ons jubileum mee tijdens een spetterend feest in de NDSM scheepsbouwloods.
Bestel kaarten